Je 18e verjaardag is een belangrijke mijlpaal. Je bent vanaf dat moment officieel volwassen. Dat betekent niet alleen dat je meer zelf mag beslissen. Er verandert ook behoorlijk wat op het gebied van geld en administratie.
Een zorgverzekering regelen, zorgtoeslag aanvragen, misschien studiefinanciering aanvragen en zelf je geldzaken bijhouden. Voor je het weet, heb je ineens een hele lijst met dingen die je moet regelen.
Als budgetcoach zie ik dat jongeren en ouders niet altijd weten wat er precies verandert. Daarom zet ik de belangrijkste zaken voor je op een rij. En ik geef je tips om te voorkomen dat geldproblemen al op jonge leeftijd ontstaan.
Wat verandert er financieel als je 18 wordt?
De belangrijkste verandering is dat je vanaf je 18e zelf verantwoordelijk bent voor je financiële zaken. Je kunt zelf contracten afsluiten en bent ook zelf verantwoordelijk voor de betalingen die daarbij horen.
Denk bijvoorbeeld aan een telefoonabonnement, abonnementen voor streamingdiensten of andere vaste lasten. Dat lijkt misschien niet zo spannend. Totdat je meerdere abonnementen en vaste lasten hebt. Dan kan een groot deel van je inkomen al vastliggen voordat de maand begonnen is.
Daarom is het verstandig om vanaf het begin goed bij te houden wat er binnenkomt en uitgaat.
Je moet zelf een zorgverzekering hebben
Vanaf de maand nadat je 18 bent geworden, moet je zelf een zorgverzekering hebben. Je gaat vanaf dat moment ook zelf zorgpremie betalen. Heb je weinig inkomen? Dan kun je mogelijk zorgtoeslag krijgen. Dit is een bijdrage van de overheid voor de kosten van je zorgverzekering.
Vergeet dit niet te regelen. Zorgtoeslag krijg je niet automatisch. Zet je zorgpremie en de zorgtoeslag meteen in je maandelijkse overzicht. Dan weet je wat deze verandering daadwerkelijk voor je portemonnee betekent.
Vraag een DigiD aan
Met een DigiD kun je zelf zaken regelen met de overheid. Je hebt deze bijvoorbeeld nodig voor je zorgtoeslag, belastingzaken en studiefinanciering.
Heb je nog geen DigiD? Regel dit dan op tijd. Je DigiD is persoonlijk. Deel je inloggegevens dus niet met anderen.
Ga je studeren? Kijk naar DUO
Ga je na de middelbare school naar het mbo, hbo of de universiteit? Dan kun je mogelijk studiefinanciering krijgen via DUO. Afhankelijk van je opleiding en situatie kan dit bestaan uit bijvoorbeeld een basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct. Ook kun je onder voorwaarden geld lenen.
Mijn advies is om goed te kijken wat je echt nodig hebt voordat je gaat lenen. Een lening geeft je nu extra geld, maar je moet het later ook terugbetalen.
Wat verandert er voor je ouders?
Niet alleen voor jou verandert er iets wanneer je 18 wordt. Ook voor je ouders kan de financiële situatie veranderen. De kinderbijslag stopt als je kind 18 wordt. Ook het kindgebonden budget stopt dan.
Voor een gezin kan dat betekenen dat er iedere maand minder geld binnenkomt. Zeker wanneer je nog thuis woont en je ouders nog veel kosten voor je betalen, is het verstandig om daar vooraf over te praten.
Wie betaalt vanaf je 18e je zorgverzekering? Hoe zit het met je telefoon? Betaal je zelf mee aan boodschappen? En hoeveel geld heb je nodig voor school, studie of vervoer? Daar kun je beter vooraf over nadenken dan wanneer het geld ineens op is.
Zo voorkom je geldproblemen als je 18 wordt
Schulden ontstaan meestal niet van de ene op de andere dag. Vaak begint het met kleine bedragen, een rekening die blijft liggen of een abonnement waar eigenlijk geen ruimte voor is.
Daarom is het slim om vanaf het begin een paar eenvoudige gewoontes aan te leren.
- Maak een overzicht van je inkomsten en uitgaven. Je hoeft daarvoor geen ingewikkeld financieel plan te maken. Schrijf gewoon op wat er iedere maand binnenkomt en wat er uitgaat.
- Betaal je vaste lasten op tijd. Denk aan je zorgverzekering, telefoon en andere abonnementen. Je kunt eventueel een aparte rekening gebruiken voor je vaste lasten.
- Kijk uit met lenen en achteraf betalen. Het is verleidelijk om iets te kopen en de betaling uit te stellen. Maar uiteindelijk moet je het bedrag wel betalen.
- Let op met abonnementen. Een paar euro hier en daar lijkt niet veel. Tel alle bedragen bij elkaar op en je ziet wat het je per maand kost.
- Probeer iets te sparen. Ook als je maar een klein bedrag per maand opzij kunt zetten, bouw je daarmee een buffer op.
- Vraag hulp als je iets niet begrijpt. Een rekening laten liggen omdat je niet weet wat je ermee moet, maakt het probleem meestal niet kleiner.
Wat ik in mijn werk als budgetcoach zie
Wat ik in de praktijk zie
Als je 18 wordt, krijg je meer verantwoordelijkheid voor je eigen geldzaken. Je moet bijvoorbeeld zelf je zorgverzekering en zorgtoeslag regelen.
Mijn advies is om dan ook meteen je inkomsten en uitgaven op een rij te zetten. Zo zie je wat er iedere maand overblijft en kun je op tijd bijsturen als het niet uitkomt. Dat kan helpen om betalingsachterstanden en schulden te voorkomen.
Wacht niet tot er schulden zijn
Juist wanneer je 18 wordt, is het goed om niet te wachten tot er problemen ontstaan.
Een betalingsachterstand van €50 lijkt misschien niet zo ernstig. Maar als er daarna nog een rekening blijft liggen en je ondertussen ook andere verplichtingen hebt, kan het snel oplopen.
Kijk daarom regelmatig naar je geldzaken. Weet wat er binnenkomt, weet wat er uitgaat en weet hoeveel je nog kunt uitgeven. En lukt dat niet alleen? Vraag dan hulp. Hoe eerder je aan de bel trekt, hoe makkelijker het meestal is om bij te sturen.
Wat moet je regelen als je 18 wordt?
Er zijn behoorlijk wat dingen om aan te denken. De belangrijkste zijn:
- je eigen zorgverzekering regelen;
- kijken of je recht hebt op zorgtoeslag;
- een DigiD regelen;
- studiefinanciering aanvragen als je daarvoor in aanmerking komt;
- je inkomsten en vaste lasten op een rij zetten;
- abonnementen en andere vaste lasten bekijken;
- rekening houden met het stoppen van kinderbijslag en kindgebonden budget;
- afspraken maken met je ouders over wie welke kosten betaalt;
- voorzichtig zijn met lenen en kopen op afbetaling.
Maak op tijd een financieel overzicht
Mijn belangrijkste advies is eigenlijk heel simpel: wacht niet tot je 18 bent om hierover na te denken.
Ga samen met je ouder(s) zitten en schrijf op hoeveel geld je iedere maand verwacht te krijgen en welke kosten je hebt.
Begin met de vaste lasten. Kijk daarna hoeveel geld je overhoudt voor kleding, uitgaan, boodschappen en andere dingen. Wil je sparen? Neem dat dan ook mee. Zo krijg je vanaf het begin inzicht in je eigen geld.
18 worden betekent meer vrijheid. Maar het betekent ook meer verantwoordelijkheid. Als je weet wat er verandert en op tijd je geldzaken regelt, voorkom je veel onnodige stress.
Gratis checklist voor als je 18 wordt
Omdat er best veel verandert, heb ik een handige checklist gemaakt. Daarin staan de belangrijkste zaken die je rond je 18e verjaardag kunt regelen.
Download hier gratis de checklist 18 jaar
Zo kun je stap voor stap bekijken wat je al geregeld hebt en wat nog moet gebeuren.
Kom je er zelf niet uit met je geldzaken? Vraag dan op tijd hulp. Samen kijken naar je financiële situatie kan veel rust geven.
Monique Engelhard | Budgetcoach