Veel mensen denken dat schulden vooral ontstaan door een tekort aan inkomen. Toch zie ik als budgetcoach vaak iets anders, schulden die voortkomen uit te hoge uitgaven. Niet omdat iemand roekeloos is, maar omdat geld soms ongemerkt door de vingers glipt. Dat noemen we overbestedingsschuld.
Bij een overbestedingsschuld geef je structureel meer uit dan er binnenkomt. De oorzaak is vaak niet één grote aankoop, maar een opeenstapeling van kleine keuzes. Een abonnement hier, een etentje daar, een paar impulsaankopen online. Op zichzelf lijken ze onschuldig, maar samen vormen ze een steeds grotere druk op het maandbudget.
Waarom gebeurt dit?
Overbestedingsgedrag komt vaak voort uit gewoonte of gemak. We leven in een tijd waarin alles met één klik te bestellen is. Reclames en sociale media verleiden ons voortdurend om méér te willen. Daarnaast speelt ook sociale druk een rol, we willen meedoen, niet achterblijven. Soms gaat het ook om het vasthouden aan een levensstijl die niet meer past bij het inkomen, bijvoorbeeld na een scheiding of baanverlies.
Hoe herken je overbestedingsschuld?
- Je weet niet precies waar je geld naartoe gaat.
- Aan het eind van de maand is het saldo lager dan verwacht.
- Er staan veel kleine automatische afschrijvingen of abonnementen op je rekening.
- Onvoorziene kosten (zoals een kapotte wasmachine) veroorzaken direct stress.
Herken je dit? Dan is het tijd om eerlijk te kijken naar je uitgavenpatroon. Niet met schuldgevoel, maar met nieuwsgierigheid: waar gaat mijn geld écht heen?
Hoe pak je het aan?
- Maak inzichtelijk waar je geld blijft. Noteer een maand lang álle uitgaven.
- Stel prioriteiten. Wat is noodzakelijk, wat is wenselijk en wat kan tijdelijk stoppen?
- Werk aan gedragsverandering. Stel regels voor jezelf, zoals 24 uur wachten voor je iets koopt.
- Maak een realistisch budgetplan. Niet te streng, maar wel haalbaar.
- Zoek begeleiding. Een budgetcoach kan helpen met overzicht, structuur en motivatie.
Door bewust te kiezen waar je geld naartoe gaat, krijg je niet alleen grip op je financiën, maar ook op je rust en je toekomst.